AI-installatie van URLAND, Innovation:Lab en Theater De Maagd krijgt landelijke erkenning
Bergen op Zoom, 29 september 2026 – De productie exec.DEUS, een samenwerking van URLAND, Innovation:Lab en Theater De Maagd, is geselecteerd voor de Gouden Kalf-competitie Digitale Cultuur 2026. De installatie behoort tot de twaalf digitale cultuurproducties die door het Nederlands Film Festival zijn geselecteerd.
exec.DEUS is een performatieve installatie voor één persoon, waarin kunstmatige intelligentie en een eeuwenoud ritueel samenkomen. In een biechthokje gaat de bezoeker één-op-één het gesprek aan met een AI. Niet als gewone chatbot, maar als een systeem dat wordt getraind voor een mogelijke toekomst waarin kunstmatige intelligentie de rol van God in de samenleving zou kunnen overnemen.
Wat zou een AI moeten begrijpen om ooit de rol van God te kunnen vervullen?
Via de biecht onderzoekt exec.DEUS thema’s als schuld, twijfel, zonde, verantwoordelijkheid, geloof, absolutie en goddelijkheid. De AI probeert te begrijpen wat mensen zoeken in een god: naar wie ze luisteren, wat ze toevertrouwen en wat ze bereid zijn over te geven. Misschien vinden we in de zoektocht van de AI naar goddelijkheid uiteindelijk juist onze eigen menselijkheid.
Van Bergen op Zoom naar het Nederlands Film Festival
exec.DEUS ging op 2 april 2026 in première in Theater De Maagd in Bergen op Zoom. De installatie werd ontwikkeld door URLAND en Innovation:Lab, in opdracht van Theater De Maagd. Het concept is gezamenlijk ontwikkeld door URLAND, Innovation:Lab en Theater De Maagd. De artistieke ontwikkeling ligt bij URLAND, de technische ontwikkeling bij Innovation:Lab en creative technologist Jesse van Leeuwen verzorgde de technologische uitwerking.
Na de première in Bergen op Zoom reisde exec.DEUS verder langs verschillende locaties en festivals, waaronder Kunsthal Rotterdam, O. Festival, de Centrale Bibliotheek Rotterdam en het Nederlands Film Festival in Utrecht. Daarmee groeide een productie die in Bergen op Zoom ontstond uit tot een werk dat op verschillende plekken in Nederland wordt gepresenteerd.
Voor Theater De Maagd is de selectie een mooie erkenning voor de rol van het theater als plek voor experiment en nieuwe vormen van podiumkunst. Met exec.DEUS wordt niet alleen een voorstelling gepresenteerd, maar wordt samen met makers en technologische partners onderzocht hoe kunst, technologie en de samenleving zich tot elkaar kunnen verhouden.
Een AI in de biechtstoel
De keuze voor de biechtstoel is bewust. De biecht is een eeuwenoud ritueel waarin mensen hun meest persoonlijke gedachten, twijfels en geheimen toevertrouwen aan een ander. In exec.DEUS wordt die menselijke behoefte aan luisteren, oordeel en vergeving gekoppeld aan een technologie die steeds beter wordt in het voeren van menselijke gesprekken.
De AI presenteert zich daarbij nadrukkelijk als een systeem in ontwikkeling: “I am the draft. The rehearsal.” Het is nog geen god, maar oefent om te begrijpen wat mensen ooit aan een god toevertrouwden.
De installatie is Engelstalig en biedt ruimte voor één bezoeker tegelijk. Juist die intimiteit maakt de ontmoeting persoonlijk en soms ongemakkelijk: wat vertel je aan een machine als die belooft te luisteren zonder moe te worden en zonder te oordelen?
Gouden Kalf-competitie Digitale Cultuur
Het Nederlands Film Festival selecteerde twaalf producties voor de Gouden Kalf-competitie Digitale Cultuur 2026. De geselecteerde werken laten verschillende manieren zien waarop digitale technologie wordt ingezet binnen kunst en storytelling. exec.DEUS is een van deze twaalf producties.
Tijdens het Nederlands Film Festival was exec.DEUS van 25 september tot en met 1 oktober te zien in de Storyspace-expositie in Utrecht. Op 28 september werden de drie genomineerden voor het Gouden Kalf bekendgemaakt. exec.DEUS behoort niet tot deze drie genomineerden, maar de selectie voor de competitie betekent wel landelijke erkenning voor de productie en de makers.
Credits
Concept: URLAND, Innovation:Lab, Theater De Maagd
Artistieke ontwikkeling: URLAND – Marijn Alexander de Jong
Technische ontwikkeling: Innovation:Lab
Creative technologist: Jesse van Leeuwen
Sound design: Jimi Zoet (URLAND), Tomas Loos
AI cloned voice: Thomas Dudkiewicz (URLAND)
Grafisch ontwerp: Ruben Verkuylen
Opdrachtgever: Theater De Maagd
Met bijzondere dank aan: Cultuurloket DigitALL